Hoe vertrek je zonder sporen achter te laten

Als u regelmatig tijd doorbrengt in de natuur, heeft u wellicht al gehoord van de uitdrukking "vertrek zonder sporen achter te laten". Wat betekent dit precies? Het zijn de principes die we zouden moeten volgen om optimaal te genieten van onze natuurlijke omgeving en deze te beschermen.

Elk jaar grijpen miljoenen Europeanen hun rugzak en trekken de wildernis in. Deze liefde voor de natuur kan een grote impact hebben op het milieu… Afval, invasieve soorten, verstoorde fauna, erosie van wandelpaden, vervuilde waterbronnen, enz. zijn factoren die deze omgeving bedreigen. Hoewel de meesten van ons niet de bedoeling hebben om de natuur te beschadigen, beschikken we soms niet over de nodige kennis om haar te bewaren. Of gedragen we ons niet altijd op de juiste manier.

Verenigingen zoals Mountain Wilderness, een van onze partners, zetten zich in om de doortrekplaatsen intact te houden. Maar de inspanningen van iedereen zijn noodzakelijk om resultaat te boeken.

Voor wie gelden deze principes?

Terwijl de principes van Leave no trace ("laat geen sporen achter") basisregels worden voor ervaren wandelaars die doorgaans kamperen op afgelegen plaatsen ("backcountry"), gelden deze regels ook voor anderen die de voorkeur geven aan meer toegankelijke plaatsen ("frontcountry").

De backcountry zones zijn de moeilijk toegankelijke gebieden zoals bossen of bergen. De frontcountry zones verwijzen naar gebieden die per auto bereikbaar zijn, zoals bepaalde parken, campings, enz., die vaker bezocht worden door wandelaars met hun hond, families die een picknick organiseren, hardlopers of kampeerders die per auto reizen.

De 7 principes van "vertrek zonder sporen achter te laten"

• Bereid u van tevoren voor.
• Reis en kampeer op duurzame en daarvoor bestemde plaatsen.
• Verwijder uw afval op een duurzame en ecologische manier.
• Laat de natuur intact.
• Minimaliseer de impact van uw kampvuur (wees voorzichtig met vuur…).
• Respecteer de wilde fauna en flora.
• Wees beleefd tegenover andere wandelaars.

Bereid u van tevoren voor

Hoe minder u voorbereid bent, hoe meer kans u loopt op kleine problemen. Een gebrek aan voorbereiding kan u in situaties brengen waarbij u gedwongen bent om verkeerde beslissingen te nemen.

Hoe kunt u zich voorbereiden…? Doe onderzoek naar uw bestemming en pak uw rugzak slim in.

• Informeer uzelf over de specifieke regelgeving voor het gebied of de gebieden die u wilt bezoeken.
• Anticipeer op extreme weersomstandigheden, onvoorziene omstandigheden en noodsituaties.
• Plan uw uitstap of reis door drukke periodes te vermijden.
• Vertrek indien mogelijk in kleine groepen. Overweeg zelfs uw grotere groep op te splitsen in meerdere kleinere groepen.
• Controleer de hoeveelheid voedsel opnieuw om verspilling te vermijden.
• Gebruik een kaart en een kompas.

Reis en kampeer op duurzame en daarvoor bestemde plaatsen

Als u wilt stoppen om te picknicken of te kamperen, zoek dan altijd een voldoende "robuuste" plek. Ideale ondergronden zijn wandelpaden, kampeerplaatsen, rotsen, grind, gras of sneeuw.

In populaire zones, frontcountry of backcountry:

• Geef de voorkeur aan bestaande kampeerplaatsen.
• Kampeer op minimaal 60 meter van meren en waterlopen.
• Beperk de omvang van uw kampement. Concentreer de meeste activiteiten op plaatsen waar de vegetatie afwezig of minder aanwezig is.
• Loop in ganzenpas in het midden van het pad, zelfs bij plassen of modder. Zo vermijdt u de omliggende natuur te vertrappelen.

In wilde en ongerepte gebieden:

• Spreid uw voetafdrukken om te vermijden nieuwe "kunstmatige" zones en nieuwe paden te creëren.
• Vermijd u te vestigen op recent gebruikte plaatsen, waar de impact op de natuur al begonnen is. Geef haar de tijd om zich te herstellen.

Verwijder uw afval op een duurzame manier

Deze principes gelden voor alles, van menselijk afval tot spoelwater.

• Wat u uit uw rugzak haalt, neemt u weer mee. Inspecteer bij vertrek uw kampeerplaats op zoek naar allerlei soorten afval, ook voedsel. Neem alles mee en laat de plek schoner achter dan u hem aantrof bij aankomst.
• Deponeer uw ontlasting in gaten die 15 tot 20 centimeter diep zijn gegraven, op minimaal 60 meter van waterpunten, het kampement en de wandelpaden. Vul het gat op en bedek het wanneer u klaar bent.
• Neem toiletpapier en hygiënische producten mee terug.
• Om uzelf te wassen en voor uw afwas, geldt hetzelfde. Minimaal 60 meter van meren of waterpunten. Gebruik ook kleine hoeveelheden biologisch afbreekbare zeep en verspreid het gebruikte water.

Laat de natuur intact

Het gezegde "Neem alleen foto's, laat alleen voetafdrukken achter" is nog steeds van toepassing. Probeer echter toch zo weinig mogelijk sporen achter te laten… Dat is nog beter!

• Bewaar het verleden: Bekijk - maar raak niet aan - historische en culturele overblijfselen.
• Laat stenen, planten en andere natuurlijke voorwerpen achter waar u ze gevonden heeft.
• Vermijd het introduceren of transporteren van vreemde soorten: Reinig de zolen van uw wandelschoenen, de romp van uw kajak en de banden van uw fiets tussen elke tocht.
• Bouw geen constructies en graaf geen geulen.

Minimaliseer de impact van uw kampvuur

Het kampvuur is een van oudsher welbekend ritueel. Maar het kan ook uiterst destructief zijn. Een kooktoestel en een lantaarn als lichtbron zijn verstandigere keuzes. Nog beter: laat uw ogen wennen aan de schemering en u zult zien dat de nacht niet zo donker is. Als het weer het toelaat, kunt u zo genieten van een prachtige sterrenhemel.

Respecteer de wilde fauna en flora

Benader dieren zeker niet. Leer de zoom van uw fototoestel te beheersen, neem een goede verrekijker mee en zowel u als deze mysterieuze wezens zullen meer genieten van deze onverwachte ontmoeting.

• Observeer dieren op afstand. Volg ze niet en benader ze niet.
• Voedt dieren nooit. Dit kan hun gezondheid schaden, hun natuurlijk gedrag verstoren en hen blootstellen aan roofdieren en andere gevaren.
• Bescherm dieren door uw voedsel en afval op een slimme manier op te slaan.
• Houd uw huisdieren onder controle, of laat ze thuis.
• Vermijd de natuur in te trekken tijdens gevoelige periodes: bronst, nestperiode, het werpen van jongen of in de winter (winterrust en winterslaap).

Wees beleefd tegenover andere wandelaars

"Behandel anderen zoals u zelf behandeld wilt worden" is een fundamentele regel die hier ook van toepassing is.

• Respecteer andere bezoekers door hen hun eigen ervaring te laten beleven.
• Wees beleefd. Verleen andere wandelaars op uw pad voorrang.
• Wijk uit naar de zijkant, bergafwaarts, wanneer u een ruiter en zijn paard tegenkomt.
• Verlaat het pad wanneer u een pauze neemt of uw kamp opslaat.
• Laat de geluiden van de natuur de boventoon voeren… Spreek zachtjes en vermijd onnodige geluiden.

Vertrekken zonder sporen achter te laten is niet het gemakkelijkste om in te plannen tijdens uw avonturen. Desondanks zullen de eenvoudige gewoontes die hierboven worden beschreven helpen om de natuur die we zo graag hebben te bewaren. En ze zullen ons allemaal in staat stellen om te blijven genieten van onze favoriete activiteiten met respect voor anderen en onze planeet.